Günlük hayatımıza girmiş ve hayati önemi oldukça fazla olan parçaların büyük bir bölümü plastik maddelerden üretilmektedir. Başlı başına bir sanayii kuruluşunu oluşturan hacim kalıpçılığıyla plastik maddelerden hafif metallerden ve çelik malzemelerden arzu edilen biçim ve boyutlarda pek çok parçaların üretimi yapılmaktadır. Bu parçalar mutfak eşyası elektrik ve elektronik otomotiv ve makine sanayiinde büyük bir boşluğu hızla doldurmaktadır(1).

Hacim kalıpçılığıyla kalıp boşluğunu değişik malzemelerden çeşitli metotlarla doldurmak suretiyle istenilen ölçü ve biçimdeki parçaların üretimi amaçlanmaktadır. Kalıplanacak parça boyutlarına uygun hacim(kalıplama) boşluğu bulunan ve herhangi bir kalıplama metoduyla parçanın üretimi içeren meslek dalına da hacim kalıpçılığı denir.

Hacim kalıplarıyla seri üretim sağlanmakta, artık malzeme miktarı en az düzeye indirilmekte, kalıplanan parçaya özlülük kazandırılmakta, işçilik ve parça maliyeti düşürülmektedir(1).

Hacim kalıpçılığı, kalıplanacak malzeme ve kalıplama metotlarına göre üç ana gruba ayrılır(1).

1)       Plastik hacim kalıpçılığı,

2)       Basınçlı döküm hacim kalıpçılığı,

3)       Sıcak dövme hacim kalıpçılığı.

Plastik hacim kalıpçılığında ham madde olarak düşük sıcaklıkta eriyebilen çeşitli plastik malzemeler kullanılmaktadır. Düşük sıcaklıkta eriyebilen plastiklerden mutfak eşyası, çocuk oyuncakları, elektrik, elektronik ve otomotiv sanayiinde kullanılan pek çok parçalar hacim kalıplarıyla üretilmektedir(1).

Plastik malzemelerden yapılan parçaların arzu edilen kalite ve özellikte olabilmesi için, kalıp yapımcısına büyük sorumluluklar düşmektedir. Çünkü, kalıplanacak parçanın malzemesi ve özellikleri, kalıplama metodu, kalıplama tezgahı, kalıp tasarımı ve yapımını içeren mesleki öncelikle bilinmesi gerekmektedir(1).

Tasarımı iyi yapılmış ve konstrüksiyon hatası bulunmayan plastik hacim kalıplarıyla yapılan üretimin sağladığı faydaları aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz(1).

1-       Üretim oranı yüksek,

2-       Seri üretimi kolay,

3-       Her parça için sarf edilecek işçilik az,

4-      Kalıplama işleminin otomatik hale gelmesi kolay,

5-      Üretilen parçaların yeniden işlenmesi gereksiz,

6-      Arzu edilen yüzey kalitesi, renklendirme ve bitirme işlemlerine uygun,

7-      İyi bir dekorasyon işlemine tabi tutulabilmesi,

8-      Değişik biçim ve boyutlardaki parça üretiminin ekonomik oluşu,

9-      Diğer metotlarla üretilemeyen çok küçük parçaların üretim kolaylığı,

10-  Yolluk, dağıtıcı ve giriş kanallarında meydana gelebilecek hataların giderilmesindeki kolaylık,

11-  Bazı hallerde kalıplama tezgahı ve kalıbı değiştirmeden farklı plastik malzemelerin kalıplanabilmesi,

12-  Üretim süresince kalıplanan parça ölçülerinin istenilen sınırlar içerisinde tutulabilmesi,

13-  Kalıplanan plastik malzemeler içerisine metal veya metal olmayan (taşıyıcılar) parçaların yerleştirilebilmesi,

14-  Plastik malzeme içerisine kireç, karbon, asbest, cam tozu, odun talaşı ve benzeri dolgu maddeleri karıştırılarak kalıplanabilmesi,

15-  Çekme dayanımı yüksek, korozyona karşı dayanıklı, renkli olabileceği gibi şeffaf olarak plastik parçaların kalıplanabilmesi ve benze özellikteki faydaları vardır(1).

 

Sakıncalı yönlerini de şu şeklide sıralayabiliriz:

1-      Kalıp maliyeti yüksektir.

2-      Kalıp yapımında kullanılan takım ve tezgahlar çok pahalıdır.

3-      Bazı hallerde üretimin kontrolü güçtür.

4-      İyi bir kalıp tasarımcısının yetiştirilmesi kolay değildir.

5-      Hatalara neden olabilecek temel bilgilerin eksikliği ve benzeri sakıncaları vardır(1).