BULUNABİLİRLİK - SAĞLANABİLİRLİK
Bu temel etmen, üzerinde karar verilebilmesi en kolay olanıdır. Buna karşın çelik seçimi değerlendirilmesine girmesi gereken bir etmendir(3).
Bu tasarım işinde çelik seçimine geçildiğinde eğer stokta bulunan çeliklerden birisi kullanılabilecekse bu, en kestirme ve kolay çözümdür. Tasarım işi bir fabrika yada kuruluşun stoklarından yararlanılarak yapılabilirse hem çelik seçiminde ,sonradan karşılaşılabilecek “bulunulamama-sağlanamama” durama ve hem de çeliği sağlama işinde karşılaşılabilecek gecikmeler önlenir. Bu nedenle, çelik seçiminde, el altında bulunan çelikleri kullanabilmek için bir çaba gösterilmelidir(3).
Her şeye karşın, eğer çelik el altındaki stoklardan karşılanamıyorsa, sorulması gereken ikinci soru şudur;istenilen çelik piyasadan yada toptancıdan sağlanabilir mi?
Bunun yanıtı olumsuz olduğunda çeliğin, yurt içindeki bir çelik üreticisinden sağlanıp sağlanamayacağıdır(3).
İstenilen çeliğin yurt içinden sağlanması teknik olanaklar bakımından olası bulunsa da, bununla iç içe iki soru daha yanıtlanmak zorundadır. Bunların ilki istenilen çeliğin miktarı en az üretim kısıtının altında mıdır? Yani ekonomik açıdan üretilebilir mi? Diyelim ki istenilen çelik 5 tondur. Bunu teknik açıdan üretebilecek bir küçük çelik kuruluşunun elindeki en küçük elektrik ark ocağı 25 ton kapasiteli ise anılan çelik için başka hiçbir sipariş yok ise, çelik şirketi çelik şirketi 25 ton çeliği stoklarına geçirmeyi göze almayıp siparişi geri çevirebilir(3).
İkinci soru ise teslim süreleri ile ilgilidir. Tasarımı yapılan parçanın bir bitirme programına (temrin programı) göre bitirilmesi gerekecektir. Bu bakımdan, yurt içinde teknik bakımdan üretilebilecek olan çeliğin siparişi kabul edilse bile teslim süresinin tasarımı yapılan parçanın tasarımına uyması gerekir. Buna güzel bir örnek dövme parçalardan verilebilir. Olağan çalışması içinde bir fabrikanın “üretim programı” vardır. Yeni alınacak siparişler, bu üretim programını aksatmayacak biçimde onun içine yerleştirilir; ya da parça iş yapan küçük kuruluşta belli bir sıralamaya sokulacaktır. Hangi durumda olursa olsun kendi çalışma koşullarına göre bir teslim süresi vereceklerdir. Dövme parçalarda büyüklüğe ve diğer işlere bağlı olarak bu süre 3 ay ile 12 ay arasında değişebilir. Eğer teslim süresi kendi programımıza uymuyor ise çelik seçiminde bu da kısıtlayıcı bir etmen olacaktır(3).
Görüldüğü gibi çelik seçimi, tasarım işinin bir yanı olduğu gibi, bulunabilirlik-sağlanabilirlik de çelik seçiminin önemli bir yanını oluşturmaktadır(3).
Şüphesiz bazı durumlarda yurt içinden sağlanamayan çelik yurt dışından getirmek zorunlu olabilir. Yukarıda yurt içinden sağlamada karşılaşılabileceğine değinilen hususlar yurt dışında da geçerlidir. Gerek yurt içinden gerek yurt dışından olsun istenilen çeliğin sağlanmasında miktarı ya da süre açısından sorunlar doğacaksa, daha kolay ve çabuk sağlanabilecek çeliğe yönelmek fayda sağda sağlayacaktır. Diyelim ki 12 yuvarlak (12mm) 8620 karbonlama (sementasyon) çeliği gereken bir uygulama için bu çelik bulunamıyor. Benzer özellikleri sağlayabilecek ve kolayca bulunabilen 4320, 5120, 6120 hatta 9310 çeliklerinden biri ya da benzeri de, süreden kazanmak ya da işi bir an önce sonuçlandırmak amacı ile seçilip kullanabilir(3).
| < Önceki | Sonraki > |
|---|



